Als de lente komt, dan komen in Friesland de skûtsjes. Vroeg in het voorjaar begint mijn dorpje in Friesland weer te leven. Het landschap, het dorp, de mensen; alles ontluikt. En dan komen ook de oude zeilschepen, die vroeger de vracht vervoerden door de ondiepe Friese wateren. Nu luidt het skûtsjesilen in Langweer het begin van het watersportseizoen in.

Traantje pinken

Tijdens het skûtsjesilen strijden tientallen platbodems uit Friese dorpen en steden tegen elkaar. De bemanning heeft dan de hele winter hard gewerkt om hun eigen schip op tijd klaar te hebben voor de wedstrijden. De winnaar geniet in Friesland groot aanzien. Sommige schippersfamilies brengen al generaties skûtsjeschippers voort.

Afgelopen weekend begon in Langweer de eerste wedstrijd van 2019. Zo’n weekend trekt veel publiek, dat rond de Langweerder Wielen geniet van de Friese schepen. Sommige Friezen schijnen een traantje te pinken, als ze in het voorjaar de skûtsjes weer over het water zien scheren…

Hartversterker

Toen ik hier net woonde kreeg ik de kans mee te varen op een skûtsje. De buurman, die ik de laatste donkere wintermaanden amper zag, kwam op straat met een grote lentegrijns op me af. Of ik mee durfde, om foto’s te maken. Dan zeg ik natuurlijk ja.

De avond tevoren zit het dorp al vol met bemanning. Aan de toog ontmoet ik Johannes de Vries, een legendarische skûtsjeschipper. Dat jaar draagt hij het gezag aan boord voor het eerst over aan zijn zoon. Die zit naast hem in de kroeg. Voor ons verschijnt de ene na de andere hartversterker. Want: ‘Skûtsjesilen, dat leer je in de kroeg’ zegt Johannes.

Stoer

’s Ochtends voel ik wat hij bedoelt. Maar gelukkig is mijn vuurdoop kalm. Er staat weinig wind en de bemanning, inclusief de nieuwe schipper, kan kalm proberen hoe schip en tuigage zich houden. Pas de volgende dag gaan we voor het ruige werk.

Op zondag mag ik mee op een ander skûtsje, de Twee Gebroeders. Het waait flink en aan boord wordt aan touwen gesjord, gebruld, en hard gewerkt. Als je ooit een mannenwereld zag, dan is het wel hier. Daarin passen trouwens net zo makkelijk vrouwen, die niet lijken onder te doen voor de stoere kerels aan boord.

Overstag

We gaan hard en heel schuin. Als ik naast het roer zit om de schipper te fotograferen zie ik zijn schoen. Die staat raar, ten opzichte van zijn been. Als we even kalm voor de wind varen vraag ik wat dat is. ‘Ongelukje’ zegt de schipper. Iets met een kabel, die er omheen sloeg, aan boord. Onderbeen eraf. Nu heeft hij een prothese: ‘Gaat prima.’

De schipper laat, vlak voor we op de wal te pletter slaan, met volle kracht het schip overstag gaan. Even later varen we rond een boei, met een ander skûtsje direct naast ons. We komen heel dichtbij, centimeters. De schipper hangt met alle macht aan zijn roer. We raken het andere schip, hard. Een paar ton hout botst op elkaar.

Duiken

Geschreeuw, gescheld; een giek vliegt centimeters boven ons hoofd en haakt in die van ons. Even is het doodstil, dan schieten we weer los. Met een noodgang stuift de giek terug over het dek. ‘Duiken!’ roept iemand, en ik hoor een enorme balk boven mijn hoofd suizen. Met één hand hou ik me vast aan de boordrand, met de andere klem ik mijn camera tegen me aan.

Ik richt me op en zie dat iedereen weer zit. Er wordt gescholden naar het schip naast ons, maar daar scheldt men net zo hard weer terug. Dan varen we verder. Niemand zegt meer wat. We zeilen rustig verder, nog een rondje. Geen schade, niemand gewond.

Beerenburg

Op weg naar de haven zien we een skûtsje een rare draaiing maken. Het schip gaat zo schuin dat hij lijkt om te slaan, en dat gebeurt ook. De bemanning schuift rustig omhoog terwijl het schip langzaam slagzij maakt. Probleemloos nemen de mannen plaats op de onderkant van het schip. Als het schip stilligt is er zelfs tijd voor een selfie.

We varen de oude haven van Langweer in. In de kroeg nemen we er een Beerenburg op. Hoe ik het vond? ‘Mooi werk’ zeg ik stoer. Dat we bijna dood waren, dat hoort er waarschijnlijk een beetje bij. Nog een glaasje, en nog een; dan zijn we het zo weer vergeten. Want in de kroeg, daar leer je skûtsjesilen, zei Johannes al.

 

Beeldunie

Veel van mijn beelden uit Friesland -en uit andere delen van de wereld- zijn beschikbaar via de beeldbank van fotoagentschap De Beeldunie. Daar vind je ook reportages die ik maakte op het gebied van milieu, ontwikkeling en reizen.

Langzaam maar zeker breng ik mijn hele reisfoto-archief onder bij De Beeldunie. Over mijn werk als fotograaf lees je meer op mijn eigen profielpagina bij De Beeldunie.

Contact

Wil je meer informatie, zoek je een specifiek beeld of heb je een andere vraag? Ik kom graag met je in contact via mijn contactpagina.

 

 

 

 

 

 

Please like & share: